Wystąpienia perswazyjne. Biznes, media, polityka – Wstęp

Umiejętność występowania publicznego, przemawiania i wygłaszania mów w różnych okolicznościach, prezentowania opinii oraz przekonywania do swoich idei to element, bez którego nie sposób wyobrazić sobie współczesnego lidera, menedżera, polityka. Okazuje się, że obecnie nie wystarczy już po prostu mówić, głosić czy przedstawiać: należy czynić to w sposób odpowiedni i dostosowany do oczekiwań odbiorców, a przede wszystkim ciekawy, niebanalny i obrazowy.

Czy trudno jest mówić tak, aby osiągnąć zamierzony cel? Czy można przemawiać w sposób, który zapewni nam nie tylko uwagę i  zainteresowanie słuchaczy, ale także ich szacunek? Jak zachwycić swoją mową i olśnić wystąpieniem? Czy trudno jest oczarować, a nawet porwać publiczność? W jaki sposób skutecznie przekonać innych do swoich poglądów, wzbudzić poklask i wywołać entuzjazm?

Odpowiedzi na te pytania wraz z praktycznymi wskazówkami znajdują się na kartach tej książki. Odwołując się do jej tytułu, w którym posługuję się hasłem „wystąpienia perswazyjne”, podkreślę jednak, że nie jest to książka o manipulacji, a tym bardziej o manipulowaniu odbiorcami. Czytelnicy nie znajdą w niej bowiem wskazówek, jak  w sposób nieetyczny wpłynąć na zmianę postawy słuchaczy (jeżeli ci przekonani są o jej słuszności), sprowokować ich do zachowania niezgodnego z zamierzeniami, wprowadzić w błąd czy nakłonić do reakcji, która w innej sytuacji nie miałaby miejsca. Choć, jak twierdzi wielu fachowców i naukowców, granica pomiędzy perswazją a manipulacją jest subtelna, na potrzeby tej publikacji oddzielam oba pojęcia grubą kreską. Nie zajmiemy się więc wystąpieniami o złych intencjach, a tym bardziej mówcami o negatywnych zamiarach. Dlaczego więc używane do tej pory powszechnie hasło „wystąpienia publiczne” zastąpiłam „wystąpieniami perswazyjnymi”? Co spowodowało, że osobę występującą na forum, przemawiającą oraz prezentującą nazywam mówcą perswazyjnym?

Rzeczownik „perswazja” pochodzi z łaciny i oznacza przekonanie, opinię, wiarę. Spokrewniony jest z czasownikiem persuadere, tłumaczonym na język polski jako: „nakłonić, namówić, przekonać, radzić, zachęcać” [M. Korolko, Sztuka retoryki, Wiedza Powszechna, Warszawa 1990, s. 28]. Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych podaje, że perswadować to „tłumaczyć co komu, przekonywać kogo o czym, używać perswazji” [W. Kopaliński, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, Warszawa 1970, s. 576]. W Słowniku psychologii znajdziemy definicję, zgodnie z którą perswazja jest „oddziaływaniem na kogoś, zmierzającym do przekonania go, by w coś uwierzył” [N. Sillamy, Słownik psychologii, tłum. K. Karkosz, Książnica, Katowice 1994, s. 203]. Według innego wyjaśnienia perswazja „polega na wykorzystywaniu komunikacji do wzmacniania, zmieniania lub modyfikowania postaw, wartości, przekonań i działań słuchaczy” [K. Barnes, Wywieranie wpływu. Ćwiczenia, tłum. Ł. Tuszyński, GWP, Gdańsk 2005, s. 37].

Większość współczesnych wystąpień, przemówień i prezentacji ma zdecydowanie perswazyjny charakter. Liderzy przekonują słuchaczy o słuszności swoich poglądów, namawiają do włączenia się w działania lub do współpracy. Menedżerowie zachęcają do skorzystania z ich propozycji i ofert. Politycy przekonują wyborców do oddania głosu na swoją partię. Wszyscy przemawiają publicznie (przed bardziej licznymi lub kameralnymi gronami słuchaczy), a przyświeca im jeden ważny cel – perswazja. Obecnie coraz mniej wystąpień ma charakter czysto informacyjny. Zauważmy, że niewiele z nich polega jedynie na przekazywaniu faktów w mało emocjonalny sposób. Stwierdzę więc bez wahania, że współcześnie hasło „wystąpienia publiczne” możemy zastąpić „wystąpieniami perswazyjnymi”.

Już w IV wieku p.n.e. Arystoteles, którego zajmowała retoryka, zwracał uwagę na to, że istotną cechą dobrego mówcy jest umiejętność przekonywania. Bez wątpienia nie jest łatwo wywołać u słuchaczy zainteresowanie, posłuch i szacunek. Mówca perswazyjny to mówca wiarygodny, skuteczny, komunikatywny oraz sugestywny. W tej publikacji zajmuję się sposobami wspomagania wymienionych cech oraz zachęcam do pracy nad pożądanymi pod tym względem zachowaniami. Treść książki odnosi się do wystąpień, w których element perswazji (czyli między innymi przekonywania do swoich idei, tłumaczenia istoty sprawy, zachęcania do włączenia się do działania) pełni rolę pozytywną oraz wiąże się ze słusznymi i uczciwymi intencjami mówcy.

Jakie zagadnienia poruszam wobec tego w książce, którą oddaję w ręce czytelników? Na początku wywołuję dyskusję dotycząca tego, czy można polubić występowanie na forum. Zachęcam także do sprawdzenia się i wypełnienia specjalnie przygotowanego przeze mnie w tym celu kwestionariusza autodiagnozy. Analizuję pojęcia wizerunku i charyzmy, a także dowodzę, w jaki sposób wpływają one na postrzeganie mówcy przez słuchaczy. Wskazuję na te elementy zachowania, dzięki którym odbierani jesteśmy jako osoby charyzmatyczne. Jeden z rozdziałów przeznaczam na analizę wyglądu mówcy – jego wizerunek powinien wzmacniać jego profesjonalizm oraz kompetencje. Szczególną uwagę poświęcam przygotowaniu scenariusza wystąpienia. Piszę nie tylko o tym, w jaki sposób zaczynać oraz kończyć każdą przemowę i prezentację, ale także jak komponować jej strukturę oraz dopasować formę do treści. Adeptów sztuki wystąpień oraz doświadczonych mówców zachęcam do przyjrzenia się swoim zachowaniom awerbalnym. Radzę, jak operować mową ciała w sposób wspomagający przekaz i wzmacniający siłę wypowiedzi – nie tylko w sali prezentacyjnej, ale także przed kamerą telewizyjną. Podobne wskazówki dotyczą techniki operowania głosem. Wiele uwagi poświęcam sposobom nawiązywania oraz podtrzymywania kontaktu ze słuchaczami, czemu służą odpowiednie zabiegi werbalne. Podaję także sposób na wygłoszenie dobrego przemówienia wtedy, kiedy nie ma możliwości przygotowania się do niego. Jeden z rozdziałów przeznaczam na analizę metod wspomagania przekazu obrazem, czyli omówienie dodatkowych elementów wizualnych. Uwagę poświęcam także sytuacjom trudnym i kryzysowym, z jakimi profesjonalny mówca powinien radzić sobie w sposób skuteczny i zdecydowany. Wskazuję również inne elementy towarzyszące wystąpieniu – między innymi kładę nacisk na aranżację przestrzeni oraz materiały informacyjne przekazywane słuchaczom.

Wszystkie wskazówki, przykłady oraz analizowane w tej książce elementy służyć mają przede wszystkim wzmocnieniu komunikatywności oraz siły i sugestywności przekazu. Dzięki nim mówca przeprowadzi udane wystąpienie perswazyjne, czyli wzbudzi zainteresowanie słuchaczy, potwierdzi swoją wiarygodność oraz przekona ich do swoich słów.

 

Źródło:

Elżbieta Żurek
Wystąpienia perswazyjne. Biznes, media, polityka

ISBN: 978-83-7561-073-4
Wydawnictwo Poltext
Warszawa 2010

Informacje o książce

Spis treści

Kup książkę